(برنامه درس تاریخ هنر)

     
 

 

برنامه درسی

 

تصور من این است که شما پیش از حضور در اتاق دس من یا پس از پذراندن نخستین روز درس، این نوشته را بخوانید

توضیح درس: در این درس دانشجویان به طور خلاصه با تاریخ هنر ایران و سیر تحول آن و نیز تأثیر دوره‌ها و سبکهای مختلف بر یکدیگر، آشنا می‌شوند. ما به بررسی نمونه‌های برجسته هنری هر دوره یا سبک می‌پرازیم و سعی داریم از طریق بررسی ویژگیهای آثار و بحث و نوشتن درباره آن به شناختی کلی از هنر ایران در دوره‌های مورد بررسی برسیم.

منابع درسی:

از آنجا که انواع هنری در سرزمین ما چندان محدوده نیست و بررسی هر یک نیازمند تدوین کتابی جامع است، نمی‌توان یک کتاب را به عنوان تنها منبع مورد استفاده معرفی نمود. اما چند کتاب عمده مورد استفاده عبارتند از:
 

- شاهکارهای هنر ایران، آرتور اوپهام پوپ، پرویر ناتل خانلری، علمی فرهنگی

- تاریخ عمومی هنرهای مصور، کلنل وزیری، تهران، هرمند، 1373

- آشنایی با هنر در تاریخ 1 و 2، دکتر حاتم، پیام نور

- هنر و تمدن اسلامی 1، دکتر حاتم، پیام نور

- نقاشی ایران از دیرباز تا اموز، رویین پاکباز، نشر سیمین و زرین، 1384

- تاریخ هنر اسلامی، کریستین پرایس، مسعود رجب نیا، 1386

 

کتابهای دیگری هم هسند که در صورت تمایل می‌توانید از آنها نیز استفاده کنید. البته شما می‌توانید «آنها را در کتابخانه‌های پیدا کنید. همچنین برخی از آنها به موضوعی خاص ارتباط دارد و چندان کلی نیستند. فهرتی ا اینها را می‌توانید از www.sibesefid.com در بخش منابع درسی پیدا کنید.

 

مروری بر محتوای درسی

 

درس به بررسی هنر و معماری ایرن از دوران پیش از تاریخ تا زمان یافت شدن آثار تمدنهای کهن مربوط به دوره سنگ و سپس اقوام نخستین در فلات ایران تا دوران معاصر می‌پردازد. در این دوره فرصت چندانی برای مطرح کردن مسائل جانبی و زمینه‌های رشد و ظهور انواع هنری وجود ندارد و عدمده توجه ما بر روی شناخت ویزگیهای اصلی هنر در هر دوره خواهد بود. دوره‌های مورد بررسی نیز به دو بخش عمده پیش از اسلام و پس از اسلام تقسیم می‌شود. در دوره پیش از اسلام پس از بررسی اجمالی تمدنهای کهن، معرفی هنر هخامنشی و اشکانی و ساسانی می‌پردازیم. دوره پس از اسلام نیز به معرفی هنرهای مطرح در دوره‌های اصلی که با ظهور و سقوط سلاطین شناخته می‌شود، مربوط است. جز در مواردی خاص- و البته بنا به طبیعت خا هنر در ایران تا پیش از چند قرن اخیر- نامی از هنرمندان برده نمی‌شود. اما در جلسات پایانی، بسته به زمان لازم، به معرفی چهره‌های شاخص هنری تنها در حوزه تجسمی خواهیم پرداخت.

اهداف درس:

یک، ما در جریان برنامه‌ای مبتنی بر مباحثات دانشجویی انواع هنری، کارماده، موضوع، و ویژگیهای بارز آثار هنری و زمینه خلق آنها را درک خواهیم کرد. آنچنانکه خواهیم توانست با دیدن نمونه‌هایی از آثار دوه زمانی و در صورت امکان هنرمند خالق اثر را معرفی کنیم. دوم، دانشجویان در طول درس با برخی از واژه‌های و مفاهیم هنری، به ویژه در هنر معماری آشنا خواهند شد. همچنین آنها شباهتها و اختلاف بین سبکها و دوره‌های مختلف هنری را نیز خواهند شناخت.

 

روش تدریس و آموزش

 

درس به شکل سخنرانی به همراه نمایش تصویر و فیلم ارائه می‌شود و در کنار آن هر یک از دانشجویان می‌باید به اختیار خود یک مقاله یا فصلی از یک کتاب ا انتخاب کرده و پس از تهیه عکسهای مورد نیاز آن از طریق نمایش اسلاید، آن مبحث را برای دیگرهمکلاسیهای خود در قالب سخنرانی معرفی نماید.

 

اهمیت سخنرانی در آن است که برای این کار دانشجو مجبور است:

 

-     فکر کند،

-     جستجو کند،

-     منابع و مراجع را شناسایی کند،

-     عکس و مطالب دیگر را تهیه کند،

-     یادداشت برداری کند،

-     یافته های خود را دسته بندی کند،

-     آنها را بازنویسی کند،

-     نوشته خود را بارها بازخوانی کند،

-     آن را برای سخنرانی در حضور دیگران فهرست نویسی کند، و

-     سمبل نکند،

 

نتیجه همه اینها چیزی نیست، جز یادگیری. (هدف ما غیر از نیست!)

 

ارزیابی

 

برای اینکه بتوانید از بند من خلاص شوید، باید سه مانع را پشت سر بگذارید:


-         سخنرانی در اتاق درس. این کار 5 نمره دارد و دانشجو بسته به کیفیت اجرای خود 1 تا 5 نمره را به دست خواهد آورد. هر یک از دانشجویان می‌باید در دومین جلسه درس موضوع خود را مشخص کند تا بررسی و تأیید شود. زمان اجرای آن نیز 5 یا 6 جلسه پس از آغاز دوره است. گفتنی است که دانشجویانی که زودتر از دیگران سخنرانی خود را انجام دهند از امتیاز بالاتری برخوردار خواهند بود.


-         فعالیت حضوری و ارائه نوشته‌های تحلیلی خود بر اساس موضوع از-پیش-مشخص- شده. این نیز 5 نمره دارد.


-         امتحان نوشتاری در پایان دوره. برای این کار یک جلسه پیش از پایان دوره، منبع و بخش مورد نظر مشخص خواهد شد. بدین ترتیب دانشجویان بدون هیچ نگرانی می‌توانند    منبع مشخص شده را که بر اساس فعالیت و عملکرد مجموعه دانشجویان و در حجمی محدود انتخاب می‌شود، مطالعه کنند.

در صورتی که دانشجویان تمایل داشته باشند، می‌توانند با ارائه یک مقاله کامل و جامع با موضوعی که در ابتدای هر دوره مشخص می‌شود، 1 تا 10 نمره دریافت کنند؛ این نمره می‌تواند جایگزین نمره امتحان نوشتاری شود.

 

امتحان نوشتاری

 

اگرچه متنی که برای امتحان شما تعیین می‌کنم بسیار محدود است، اما پرسشهای آن چندان هم ساده به نظر نمی‌رسند. در این امتحان، پرسشهایی با موضوع معرفی ویزگیهای کلی هنر یک دوره مشخص، دلایل پرداختن به موضوعات هنری خاص، معرفی موضوعات هنری یک دوره، کارماده به کار رفته، و معرفی هنرمندان شاخص پیش روی شما قرار خواهد گرفت.

بنا به دلایلی، تا کنون از روش نمایش تصویر و پرسیدن درباره هویت و ویژگیهای خاص نمونه هنری اجتناب کرده‌ام. اما احتمال طرح آن در هر دوره را نمی‌توان رد کرد.

 

امتحان جبرانی

 

تجربه نشان داده است که در هر دوره درت در زمان برگاری امتحان درس من، حضرت عزراییل دست به کار می‌شود و پدر، مادر، یا یکی از بستگان دانشجوی عزیز من را با خود می‌برد و مزاحم کسب و کار من می‌شود. راننده‌های بی احتیاط هم بدون هیچ ملاحظه‌ای فقط دانشجویان من را هدف قرار می‌دهند و باز کار ما را خراب می‌کنند. خوب، این دانشجویان می‌توانند فقط با موافقت ریاست گروه، یا مدیریت آموزش، در فرصتی دیگر امتحان بدهند. امتحان جبرانی فقط یک بار و یک روز مشخص انجام می‌شود.

 

شما چه کاری باید بکنید؟

 

         یادداشت بردارید

 دانستن آنچه در هر روز درسی در کنار نمایش تصاویر و در جریان مباحثات درسی بین من و همکلاسیهایتان مطرح می‌شود شما را در پاسخ دادن به پرسشهای امتحانی یاری می‌کند. به گفته دیگر، اگرچه متن نهایی برای امتحان در دو جلسه پیش از پایان دوره دقیقاً مشخص می‌شود، اما بخشی از پرسشهای امتحان شما بر اساس همین مباحث هستند.

چه چیزهایی را یاددشات برداری کنیم؟ همه چیز را. هیچ وقت فکر نکنید که چیزی به درد نمی‌خورد. سعی کنید هر چیزی را که می‌شنوید بنویسید. بدین ترتیب هم خ شما بهتر می‌شود و هم توان نوشتاری‌تان (چندان هم بد نیست، نه!؟)

 

        تکالیف درسی را بنویسید

تکالیف درسی در قالب نوشتن انشاهایی با مووع مشخص در قالب جمع آوری اطلاعات، تحلیل، قایسه و تطبیق انجام می‌شود. دانشجویان باید تکالیف درسی خود را فقط بر روی کاغذهای A4، بر یک روی آن، بنویسند. اجباری بر تایپ شدن نوشته‌ها نیست. ارائه نوشته‌های غیابی به وسیله یکی از وکلای دانشجو قابل قبول نیست و دانشجویان خود باید کاران را تحویل دهند.

حجم نوشته‌ها نیز بر اساس موضوع متغییر است. تجربه نشان داده که معمولاً کارهای نوشتاری در جلسات درسی حدوداً 1000 تا 1500 کلمه خواهد بود.

 

         غیبت نکنید

بنا بر برنامه کاری دانشگاه جامع علمی و کاربردی مجبور به انجام حضور و غیاب هستم. اما بدون آن هم شما باید بر اساس احساس مسئولیت خود و برای به دست آوردن نیمی از نمره کل پایان دوره در نشستهای درسی من حاضر باشید. این را هم بگویم که حضور، هم مادی و هم معنوی است. حاضر بودن یک بدن نیمه خواب یا بدنی که فقط انگشتانش، آنهم برای انگولک کردن دکمه‌های گوشی موبایل کار می‌کند، فرقی با غیبت ندارد.

 

چه چیزی را تحمل نمی‌کنم

-         استفاده از تلفن همراه یا دیگر دستگاههای ارتباطی به هر شکل ممکن،

-         چرت زدن یا اه و پف کردن،

-         گفتگوی بیش از حد با بغل دستیها در حالیکه آموزگار یا دیگر همکلاسیها مشغول حرف زدن یا اظهار نظر هستند،

-         خواندن یا نوشتن مطالب بی ربط یا انجام کارهای مربوط به درسهای دیگر،

-         جمع کردن کیف و کتاب پیش از اعلام پایان زمان درس، یا گفتن اصطلاح خسته نباشد.

-         حضور دانشجویان اخمو که نه درس می خوانند و نه شادی می کنند.

 

 

 

                 تمام حقوق برای سیب سفید محفوظ است.